Với đường lối mở cửa và phát triển kinh tế theo chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa tập trung phát triển công nghiệp, hướng tới xuất khẩu. Từ Quy chế khu chế xuất 18/10/1991 và nghị định 192/CP về quy chế khu công nghiệp, Việt Nam đã thành lập và phát triển trên 100 khu công nghiệp theo tiêu chuẩn quy hoạch xây dựng khu công nghiệp tại Việt Nam.

Tiêu chuẩn quy hoạch xây dựng khu công nghiệp tại Việt Nam
Tiêu chuẩn quy hoạch xây dựng khu công nghiệp tại Việt Nam

Với làn sóng dịch chuyển nhà máy sản xuất khỏi Trung Quốc, công cuộc săn lùng bất động sản công nghiệp tại Việt Nam được đẩy lên mạnh mẽ chưa từng có. Sự phát triển của các khu công nghiệp theo tiêu chuẩn quy hoạch đã đáp ứng nhu cầu thị trường và góp phần mang lại kết quả đáng khích lệ trong việc khuyến khích sản xuất hướng tới xuất khẩu, thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước thúc đẩy công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Vậy tiêu chuẩn quy hoạch xây dựng khu công nghiệp bao gồm những tiêu chuẩn gì? Khái niệm khu công nghiệp và vai trò của khu công nghiệp là gì? Cùng tìm hiểu về nội dung này dưới đây.

Khái niệm khu công nghiệp và vai trò của khu công nghiệp

Khái niệm khu công nghiệp

Khái niệm khu công nghiệp là gì? Theo Wikipedia, Khu công nghiệp hay còn gọi là khu kỹ nghệ, là khu vực có ranh giới địa lý cụ thể, không có cư dân sinh sống, dành riêng cho phát triển công nghiệp theo quy khoạch nhằm đảm bảo sự hài hòa giữa các mục tiêu kinh tế – xã hội. Khu công nghiệp được chính phủ cấp phép đầu tư và có những chính sách hỗ trợ về thuế, đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ngoài ra các khu công nghiệp xây dựng theo quy hoạch của nhà nước thực hiện các dịch vụ sản xuất công nghiệp do Chính phủ, nhà nước quyết định thành lập.

Khái niệm khu công nghiệp
Khái niệm khu công nghiệp

Nói cách khác, khu công nghiệp là công cụ thực hiện chiến lược công nghiệp hóa theo hướng sản xuất để xuất khẩu, đồng thời, phát triển khu công nghiệp là một trong những cách để thu hút vốn đầu tư nước ngoài giúp cho nền kinh tế trên địa bàn có khu công nghiệp thực hiện chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Khái niệm khu công nghiệp không còn mới mẻ đối với nước ta, đối với các doanh nghiệp thương mại và sản xuất. Các năm gần đây, xây dựng và phát triển khu công nghiệp là nhiệm vụ quan trọng trong công cuộc thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Phân loại khu công nghiệp

Với vai trò to lớn thực hiện nhiệm vụ quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước, căn cứ cứ vào đó ta có thể phân loại khu công nghiệp dựa trên các yếu tố sau:

Theo mục đích sản xuất

Trong khu công nghiệp, hoạt động sản xuất công nghiệp là hoạt động chủ đạo. Ta có thể chia ra khu công nghiệp và khu chế xuất với:

Khu công nghiệp bao gồm các doanh nghiệp sản xuất hàng công nghiệp tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Khu công nghiệp sử dụng công nghệ kĩ thuật cao chưa nhiều.

Khu chế xuất bao gồm các doanh nghiệp sản xuất hàng công nghiệp phục vụ cho xuất khẩu. Các tiêu chuẩn trong khu chế xuất nghiêm ngặt hơn so với khu công nghiệp với các ngành công nghiệp mũi nhọn.

Theo tính chất đồng bộ trong lộ trình xây dựng

Khu công nghiệp được tách riêng với 2 nhóm khu công nghiệp đã hoàn thành và khu công nghiệp chưa hoàn thành. Khu công nghiệp hoàn thiện đầy đủ cơ sở hạ tầng, các công trình phụ trợ, môi trường như hệ thống giao thông nội khu, hệ thống thông tin quản lý, các công trình cấp thoát nước, xử lý nước thải, chất thải, hệ thống PCCC tiêu chuẩn,…

Theo quy mô hoạt động

Theo quy mô hoạt động, khu công nghiệp được phân loại thành: khu công nghiệp lớn, vừa và nhỏ. Việc phân loại dựa trên các chỉ tiêu phân bổ như diện tích, tổng vốn đầu tư, tổng lao động, tổng doanh nghiệp và tổng giá trị gia tăng. Thông thường, các khu công nghiệp lớn được thành lập theo phê duyệt quyết định của thủ tướng chính phủ. Các khu công nghiệp vừa và nhỏ được thành lập dưới sự phê duyệt của UBND tỉnh, thành phố. Trong đó, các chủ đầu tư thực hiện đề án mở khu công nghiệp trình lên đơn vị quyết định các cấp.

Trong giai đoạn hiện nay, nước ta chú trọng xây dựng, phát triển các khu công nghiệp vừa và nhỏ với mục tiêu sớm đi vào khai thác hiệu quả.

Theo cơ cấu chủ đầu tư

Với cơ cấu chủ đầu tư các doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp, khu công nghiệp bao gồm:

Khu công nghiệp gồm 100% doanh nghiệp, chủ đầu tư dự án trong nước

Khu công nghiệp gồm các doanh nghiệp, chủ đầu tư trong nước và ngoài nước.

Khu công nghiệp gồm 100% các doanh nghiệp, chủ đầu tư vốn đầu tư nước ngoài.

Theo tính chất thực thể kinh tế, xã hội

Bao gồm 2 loại:

Khu công nghiệp với mục đích duy nhất là sản xuất, chế biến sản phẩm, không có dân cư sinh sống

Khu công nghiệp chuyển đổi thành khu đô thị, bao gồm các thị trấn, thị xã, thành phố vệ tinh.

Vai trò của khu công nghiệp

Qúa trình phát triển kinh tế đất nước nói chung, nền công nghiệp nói riêng trong tương lai đặt ra những yêu cầu mới tại nên đặc trưng riêng biệt cho bộ mặt khu công nghiệp.  Với quy hoạch mục tiêu phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam 2020 và thời kỳ 2020-2025, các khu công nghiệp có vai trò dẫn dắt sự phát triển nền công nghiệp trong nước tạo điều kiện phát triển công nghiệp góp phần dịch chuyển cơ cấu nền kinh tế. Dưới đây là khái quát những vai trò của khu công nghiệp đối với sự phát triển kinh tế, xã hội đất nước.

Thu hút vốn đầu tư trong nước, ngoài nước phát triển kinh tế

Khu công nghiệp được Nhà nước phê duyệt với sự đầu tư cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh và đồng bộ đã thu hút các nhà đầu tư trong khu vực lãnh thổ. Với các chính sách ưu đãi, khu công nghiệp tạo ra môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, hấp dẫn các nhà đầu tư trong nước và ngoài nước. Do đó, KCN giúp tăng cường huy động vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Vốn đầu tư nước ngoài góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế công nghiệp. Hơn nữa, sự hoạt động của nguồn vốn đầu tư nước ngoài có tác động tích cực thúc đẩy sự lưu thông hoạt động nguồn vốn trong nước.

Vai trò khu công nghiệp thu hút vốn đầu tư trong nước, ngoài nước phát triển kinh tế
Vai trò khu công nghiệp thu hút vốn đầu tư trong nước, ngoài nước phát triển kinh tế

Đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, tăng thu, giảm chi ngoại tệ và góp phần tăng nguồn thu ngân sách nhà nước

Những năm gần đây, sự phát triển nhanh chóng của các khu công nghiệp có tác động to lớn đến quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa hướng tới xuất khẩu. Số lượng hàng hóa sản xuất từ các KCN chiếm tủ trọng lớn trong cơ cấu sản phẩm xuất khẩu. Với lượng hàng hóa xuất khẩu ổn định, nguồn thu ngoại tệ tăng cao đồng thời tăng nguồn thu ngân sách cho địa phương và đóng góp chung vào nguồn thu nhà nước.

Ngoài ra, hiện tại các doanh nghiệp thực hiện cung ứng nguyên vật liệu trong nước cho các doanh nghiệp chế xuất hoạt động trong khu công nghiệp được coi là hình thức xuất khẩu tại chỗ góp phần đẩy nhanh quá trình nội địa hóa trong cơ cấu sản phẩm.

Tiếp nhận công nghệ, kĩ thuật tiên tiến, phương pháp quản lý hiện đại góp phần kích thích sự phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ

Việc áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ tiên tiến của các nước đi trước hiện được các nước đang phát triển thực hiện để đẩy nhanh quá trìhnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tuy nhiên, chúng ta cần vận dụng linh hoạt kĩ thuật tiên tiến cũng như chuyển giao công nghệ khu vực FDI tới doanh nghiệp trong nước góp phần tạo ra năng lực sản xuất mới, ngành nghề mới, sản phẩm mới,… giúp cho nền kinh tế từng bước chuyển dịch theo hướng kinh tế hội nhập.

Các doanh nghiệp trong khu công nghiệp áp dụng dây chuyền sản xuất công nghệ hiện đại hóa
Các doanh nghiệp trong khu công nghiệp áp dụng dây chuyền sản xuất công nghệ hiện đại hóa

Sự có mặt của các tập đoàn công nghiệp, công ty đa quốc gia, doanh nghiệp uy tín trên thế giới trong khu công nghiệp cũng là nguyên nhân thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ theo hướng liên kết. Qua đó, các công ty trong nước có thể vươn lên trở thành đối tác lớn, tập đoàn kinh tế mạnh.

Góp phần giảm đói nghèo, tạo việc làm và phát triển nguồn nhân lực

Các doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp đã thu hút lượng lớn lao động, làm giảm tỉ lệ thất nghiệp trong khu vực cũng như làm giảm các tệ nạn xã hội. Hơn nữa, sự phát triển KCN góp phần nâng cao trình độ văn hóa người lao động, phân công lực lượng lao động  trong xã hội do đòi hỏi chất lượng nguồn nhân lực phục vụ công việc.

Khu công nghiệp đóng vai trò to lớn trong việc đào tạo nguồn nhân lực có chuyên môn kỹ thuật đáp ứng công nghệ, kĩ thuật sản xuất cũng như việc xây dựng đội ngũ lao động chất lượng thông qua việc xây dựng, liên kết đào tạo nghê với các trung tâm, trường học

Góp phần đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa hạ tầng, cơ cấu phát triển khu đô thị mới

Cùng với sự phát triển của KCN, kết cấu hạ tầng, cơ sở hạ tầng trong địa phương được hoàn thiện, kích thích phát triển kinh tế, hình thành các hoạt động kinh doanh, dịch vụ, góp phần rút ngắn chênh lệch phát triển giữa thành thị và nông thôn, nâng cao đời sống vật chất.

Việc hoàn thiện hạ tầng trong khu công nghiệp thu hút các nhà đầu tư cũng như tạo điều kiện mở rộng quy mô tăng năng lực sản xuất, giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi tường, bảo vệ môi trường đô thị cũng như đảm bảo sự liên thông giữa các vùng kinh tế, nâng cao chất lượng đời sống lao động.

Tiêu chuẩn thiết kế đường trong khu công nghiệp

Việc phát triển nhanh chóng của khu công nghiệp đặt ra những đòi hỏi về tiêu chuẩn thiết kế đường trong khu công nghiệp, để đáp ứng đòi hỏi về chất lượng, hiệu quả sử dụng và tính liên kết giữa các khu công nghiệp.

Đường trong khu công nghiệp là hệ thống đường giao thông vận chuyển tròn khu công nghiệp bao gồm các tuyến đường được xây dựng bên ngoài các ô đất xây dựng, kết nối với hệ thống giao thông nội bộ các lô đất xây dựng công nghiệp.

Theo tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 104:2007 về đường trong khu công nghiệp do Bộ trưởng Bộ xây dựng ban hành kèm theo quyết định số 22/2007 ngày 30/05/2007 được chia thành các loại cơ bản về đường ô tô, đường xe đạp và đường đi bộ. Cụ thể về tiêu chuẩn thiết kế đường trong khu công nghiệp như sau:

Tiêu chuẩn thiết kế đường ô tô trong khu công nghiệp

Đường chính ô tô đi trong khu công nghiệp được nối với hệ thống giao thông từ trục đường lớn vào được thiết kế với chiều rộng tối thiểu 15m, có 4 làn xe, mỗi làn rộng 3.75m, tốc độ phù hợp là 60km/h đảm bảo cho xe container, xe ô tô lớn di chuyển tránh nhau thoải mái.

Đường nhánh trong khu công nghiệp thường có chiều rộng từ 7-14m, gồm 2-4 làn xe, mỗi làn rộng 3.75m, tốc độ phù hợp là 40km/h đảm bảo xe container vào tận cổng doanh nghiệp.

Kết cấu xây dựng đường đường ô tô trong khu công nghiệp:

  • Lớp mặt đường dày 4cm bằng hỗn hợp atphan nóng
  • Lớp kết dính dày 6cm bằng hỗn hợp atphan nóng
  • Lớp bê tông dày 20cm bằng nhựa hạt thô
  • Lớp móng dày 30cm bằng đá hộc
  • Lớp cát đầm dày 20cm
Mặt cắt tiêu chuẩn thiết kế đường trong khu công nghiệp
Mặt cắt tiêu chuẩn thiết kế đường trong khu công nghiệp

Tiêu chuẩn thiết kế đường xe đạp và đường đi bộ trong khu công nghiệp

Đường xe đạp và đường đi bộ trong khu công nghiệp là làn ngoài cùng của các con đường trong đó, làn đi bộ ở ngoài cùng phía bên phải chiều đi có bề rộng 0.75m tiếp theo là làn xe đạp có bề rộng 1.5m. Làn đường dành cho người đi bộ và đi xe đạp được bố trí cạnh làn đường dành cho ô tô. Khoảng cách an toàn giữa làn ô tô với 2 làn còn lại là 0.75m. Ngày nay, các tuyến đi bộ cắt ngang đường ô tô chính trong khu công nghiệp được xây dựng dưới dạng cầu vượt hay hầm chui để đảm bảo an toàn cho người đi bộ.

Tiêu chuẩn thiết kế đường sắt trong khu công nghiệp

Đường sắt trong khu công nghiệp được thiết kế dưới dạng vòng, dạng xuyên qua, dạng cụt. Việc thiết kế các tuyến đường sắt phụ thuộc vào quy mô vận chuyển hàng hóa hay đặc điểm các tuyến đường sắt trong khu vực.

Do chi phí xây dựng đường sắt khá cao và quy mô khu công nghiệp có diện tích đất xây dựng rộng nên việc xây dựng đường sắt trong khu công nghiệp được cân đối kĩ lưỡng.

Quy định cây xanh trong khu công nghiệp

Về quy định cây xanh trong khu công nghiệp, ngày 31/12/2019 Bộ Xây dựng đã ban hành thông tư số 22/2019/TT-BXD về các quy chuẩn kĩ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng. Theo đó, quy hoạch khu công nghiệp phải đảm bảo các yêu cầu bảo vệ môi trường, hạn chế những tác động xấu đến môi trường.

Theo quy định, tỷ lệ đất trồng cây xanh tối thiểu trong các lô đất xây dựng công trình nhà máy trong khu công nghiệp là 20%. Tuy nhiên, cây xanh trong khuôn viên của công trình là dải cây xanh chuyên dụng. Cây xanh trong khuôn viên khu công nghiệp được bố trí kết hợp trong phạm vi khoảng lùi của công trình có mật độ xây dựng là 70%.

Quy định trồng cây xanh trong khu công nghiệp
Quy định trồng cây xanh trong khu công nghiệp

Trong các khu công nghiệp cần phân bố hệ thống cây xanh sử dụng công cộng hợp lý, phải phân bổ dải cây xanh cách ly quanh khu công nghiệp, kho tàng với khoảng cách tối thiểu là 10m.

Tình hình phát triển khu công nghiệp ở Việt Nam

Với định hướng phát triển đưa Việt Nam là quốc gia công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì việc phát triển khu công nghiệp là nhiệm vụ mũi nhọn. Ngày 09/06/2014, quyết định số 880/QĐ-TTg được phê duyệt bởi Thủ tướng Chính phủ về Quy hoạch tổng thể phát triển ngành công nghiệp Việt Nam.

Theo đó, Nhà nước ta khuyến khích phát triển dân doanh, đầu tư, thúc đẩy phát triển bền vững khu vực kinh tế ngoài nhà nước. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ phấn đấu đạt tỷ trọng công nghiệp và xây dựng trong cơ cấu GDP đạt 42-43% vào năm 2020, năm 2030 đạt 43-45%. Ngoài ra, tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 85-90% giá trị sản xuất công nghiệp, giá trị sản phẩm công nghệ cao đạt 45% trong cơ cấu GDP vào năm 2020, các tỉ lệ tương ứng vào năm 2030 là 90-92% và trên 50%.

Để tổng quát về tình hình phát triển khu công nghiệp ở Việt Nam, dưới đây là các tiêu chí cụ thể:

  • Phát triển nền công nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ứng dụng công nghệ, kĩ thuật cao để tạo ra sản phẩm chất lượng cao, giá thành rẻ và ít gây tác động môi trường.
  • Tập trung phát triển, xây dựng các tập đoàn cơ khí chế tạo đi đầu về công nghệ trong đó chú trọng phát triển máy phát điện, máy phát điện gió, năng lượng mặt trời, thiết bị áp lực, thiết bị siêu trường, siêu trọng,…
  • Khuyến khích phát triển ngành công nghệ thông tin, các sản phẩm tin học, phần mềm nhúng, phần mềm thiết kế phục vụ ngành công nghiệp.
  • Phát triển các sản phẩm hỗ trợ, nguyên liệu, phụ liệu sản xuất làm tăng giá trị gia tăng cũng như hạn chế nhập khẩu nguyên liệu.
  • Phát triển ngành chế biến nông lâm thủy sản, thực phẩm, đồ uống theo hướng hiện đại để chủ động hội nhập thế giới, đưa thương hiệu Việt Nam ra thị trường quốc tế.
  • Phát triển ngành công nghiệp than trong đó chú trọng công tác khai thác, chế biến để phục vụ nhu cầu trong nước, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, giảm dần xuất khẩu.
  • Phát triển đồng bộ ngành dầu khí đưa dầu khí là ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước, sử dụng có hiệu quả, đồng thời đẩy mạnh đầu tư, tìm kiếm, khai thác làm cơ sở phát triển ngành.

Theo thống kê của Vụ Quản lý kinh tế, cả nước có 326 khu công nghiệp, khu chế xuất với tổng diện tích hơn 95.6 nghìn hecta với 251 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động, tỷ lệ lấp đầy là 73.9% trên tổng diện tích 66.2 nghìn hecta cuối năm 2018.

Ngoài ra, tính đến hết năm 2018, các khu công nghiệp đã đăng ký đầu tư khoảng 560 dự án đầu tư nước ngoài với tổng số vốn đầu tư trên 5.3 tỷ USD và tăng vốn đầu tư thêm hơn 3 tỷ USD cho gần 500 dự án.

Tổng kết có khoảng 7500 dự án đầu tư trong nước với số vốn đăng ký đạt gần 970 nghìn tỷ đồng và 8000 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký hơn 145 tỷ đồng.

Ta nhận thấy hệ thống khu công nghiệp góp phần thu hút nhiều dự án có quy mô lớn, quan trọng. Ngoài ra, việc phát triển các khu công nghiệp làm đơn giản hóa các thủ tục hành chính tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư cũng như góp phần củng cổ an ninh, quốc phòng.

Sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp có đóng góp to lớn cho sự phát triển kinh tế, xã hội. Tuy nhiên, tình hình phát triển khu công nghiệp ở Việt Nam trong thời gian qua còn tồn tại nhiều thách thức, bất cập sau:

Về công tác bảo vệ môi trường: Hiện tại 88% khu công nghiệp xây dựng nhà máy xử lý nước thải, chưa đạt chỉ tiêu đưa ra là 100% năm 2020.

Về vấn đề nhà ở xã hội, phúc lợi xã hội: Nhà ở, phúc lợi xã hội cho công nhân trong khu công nghiệp chưa được cải thiện, quy hoạch phát triển nguồn nhân lực còn thiêý, công tác huy động vốn đầu tư kết cấu hạ tầng còn gặp nhiều khó khăn,…

Những bất cập tồn tại cùng sự phát triển của khu công nghiệp
Những bất cập tồn tại cùng sự phát triển của khu công nghiệp

Việc kết nối đa phương tiện thiếu đồng bộ khi vận tải đường bộ chiếm 77% tổng lượng hàng hóa vận chuyển của cả nước, tỷ lệ lấp đầy ở nhiều khu công nghiệp còn thấp, đặc biệt là các khu công nghiệp miền núi phía Bắc và Trung Bộ, mô hình khu công nghiệp sinh thái hướng tới khu công nghiệp bền vững chậm phát triển ( có 3 khu công nghiệp là đối tượng thí điểm).

Trên đây là những chia sẻ về khái niệm khu công nghiệp, vai trò của khu công nghiệp, tiêu chuẩn thiết kế đường trong khu công nghiệp, quy định về cây xanh trong khu công nghiệp. Chúng tôi hi vọng mang lại những kiến thức hữu ích cho quý bạn đọc. Mọi chi tiết thắc mắc xin liên hệ Hotline 0936 567 113  để được giải đáp nhanh nhất.

KTLANDMARK – VÌ KHÔNG GIAN KINH DOANH CỦA BẠN

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *